Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Özen ve Bağlılık Yükümlülüğü (6102 Sayılı TTK m. 369 ve m. 553)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 369 uyarınca anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralına uyarak gözetmekle yükümlüdür. TTK m. 553 kapsamında hukuki sorumluluğun doğması için kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün kusurla ihlali, zarar ve uygun illiyet bağı aranmakta; işadamı kararı ilkesi (business judgment rule) çerçevesinde bilgilendirilmiş ve çıkar çatışmasından ari ticari kararlar özen ölçütünün değerlendirilmesinde esas alınmaktadır.
Yasal Çerçeve ve Tedbirli Yönetici Ölçütü
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 369. maddesinin birinci fıkrası, yönetim kurulu üyeleri ile yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında bulunduğunu hükme bağlamaktadır. 6762 sayılı mülga Ticaret Kanunu dönemindeki sübjektif ağırlıklı yaklaşımdan ayrılarak, 6102 sayılı Kanun nesnelleştirilmiş bir özen ölçütü benimsemiştir.
Tedbirli yönetici ölçütü, kararın alındığı andaki somut piyasa koşulları, şirketin mali bünyesi, faaliyet konusu ve yöneticinin makul araştırmayla erişebileceği bilgi seti dikkate alınarak değerlendirilir. Kararın sonradan ticari zararla sonuçlanmış olması, tek başına özen yükümlülüğünün ihlal edildiği anlamına gelmez.
Yönetimin Devri Halinde Gözetim Sorumluluğu (TTK m. 367 ve m. 553/2)
TTK m. 367 uyarınca esas sözleşmede hüküm bulunması şartıyla, yönetim kurulu düzenleyeceği bir iç yönergeye göre yönetimi kısmen veya tamamen bir ya da birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişilere (murahhaslara) devredebilir.
Usulüne uygun yönetim devri yapıldığında, TTK m. 553/2 gereği yönetim kurulu üyeleri devredilen görev ve yetkilerden kaynaklanan fiillerden kural olarak sorumlu tutulmazlar; ancak devralan kişilerin seçiminde makul derecede özen gösterilmemesi (culpa in eligendo) veya üst gözetim görevinin (TTK m. 375/1-e) ihmal edilmesi halinde sorumluluk gündeme gelebilir.
Çıkar Çatışması ve Müzakereye Katılma Yasağı (TTK m. 393)
Bağlılık yükümlülüğünün somut görünümlerinden biri TTK m. 393'te düzenlenen müzakereye katılma yasağıdır. Yönetim kurulu üyesi, kendisinin veya kanunda sayılan yakınlarının şirket dışı kişisel menfaatleriyle şirketin menfaatinin çatıştığı konulardaki müzakerelere katılamaz. Bu yasağa aykırı hareket edilmesi halinde ilgili üye ve çatışmayı bilerek katılmasına itiraz etmeyen diğer üyeler şirketin uğradığı zararı tazminle yükümlüdür.
Mevzuat Uygulamasına İlişkin Sorular
Yönetim kurulu iç yönergesi olmadan yapılan görev dağılımı sorumluluğu sınırlandırır mı?+
TTK m. 367 ve m. 553/2 uyarınca sorumluluğun devredilen yetkiler bakımından sınırlandırılabilmesi için esas sözleşmede yetki devri hükmünün bulunması ve yönetim kurulunca kabul edilmiş yazılı bir iç yönergenin yürürlüğe konulması zorunludur.
TTK m. 553 kapsamında sorumluluk davalarında zamanaşımı süresi nedir?+
TTK m. 560 uyarınca sorumlu olanlara karşı tazminat istemek hakkı, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi cezayı gerektiren bir suç oluşturuyorsa o zamanaşımı uygulanır.
Bu internet sitesinde yer alan tüm içerik, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sitedeki bilgiler hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurulmasına yönelik bir icap oluşturmaz.